19/10/2026

Sáng bạn dậy từ năm giờ, lo cơm nước cho cả nhà. Tám giờ đã ngồi vào bàn, họp hành, báo cáo, điện thoại reo liên tục. Trưa ăn vội hộp cơm. Chiều về đón con, nấu cơm, kèm con học. Mười một giờ đêm, bạn mới có chút thời gian cho mình, và bạn dành nó để lướt điện thoại vì quá mệt để làm gì khác.
Ngày nào cũng như thế. Rồi một hôm đi khám sức khỏe định kỳ, bác sĩ nói: mỡ máu cao, đường huyết hơi cao, huyết áp chớm tăng, vòng bụng to ra. Bạn ngỡ ngàng: "Tôi có ăn nhiều đâu?" Đó có thể là rối loạn chuyển hóa, tình trạng âm thầm của những người phụ nữ sống vì mọi người mà quên mất chính mình.

Căng thẳng kéo dài âm thầm làm rối loạn chuyển hóa
Hiểu đơn giản, đó là khi cơ thể xử lý đường và mỡ không còn tốt như trước. Bác sĩ hay nhắc đến hội chứng chuyển hóa, tức là một người có cùng lúc ít nhất 3 trong 5 dấu hiệu: vòng eo to, mỡ máu (triglycerid) cao, cholesterol tốt (HDL) thấp, huyết áp cao, đường huyết lúc đói cao. Theo Viện Tim, Phổi và Huyết học Hoa Kỳ (NHLBI), hội chứng này làm tăng nguy cơ bệnh tim, đột quỵ và tiểu đường type 2.
Điều cần lưu ý là nó gần như không đau, không sốt, không báo trước. Bạn vẫn đi làm, vẫn lo toan bình thường, trong khi bên trong mạch máu, gan và tuyến tụy đang phải gồng gánh từng ngày.
Căng thẳng (stress) kéo dài. Khi lo lắng nhiều, cơ thể tiết ra các nội tiết tố như cortisol. Nếu căng thẳng ngày này qua ngày khác, nó có thể làm tăng đường huyết, tăng cảm giác thèm đồ ngọt, đồ béo. Nhiều người ăn để xả mệt mà không nhận ra.
Ngồi nhiều, ít vận động. Cô giáo đứng lớp rồi về ngồi chấm bài. Nhân viên văn phòng ngồi tám tiếng. Chủ doanh nghiệp ngồi xe, ngồi họp, ngồi tiếp khách. Cơ bắp ít hoạt động thì dùng ít đường hơn, đường và mỡ thừa dễ tích lại, nhất là ở bụng.
Ngủ ít, ngủ không sâu. Thức khuya làm việc, nửa đêm tỉnh giấc vì lo nghĩ. Thiếu ngủ liên quan đến tăng cân và tăng nguy cơ tiểu đường type 2. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) khuyên người trưởng thành ngủ ít nhất 7 tiếng mỗi đêm.
Giai đoạn tiền mãn kinh, mãn kinh. Nội tiết tố nữ giảm làm mỡ dễ dồn về vùng bụng hơn. Cùng một cách ăn như năm 30 tuổi, đến 45 tuổi bạn lại thấy cân lên, eo to ra. Không phải bạn lười, mà cơ thể đã thay đổi.

Vòng eo từ 80 cm trở lên ở phụ nữ là dấu hiệu cần chú ý
Những dấu hiệu này chỉ giúp bạn để ý. Muốn biết chắc, cần đi khám và làm xét nghiệm máu.

Đi bộ nhanh 30 phút mỗi ngày giúp phòng rối loạn chuyển hóa
Đi bộ nhanh 30 phút mỗi ngày. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyên người trưởng thành vận động mức vừa 150–300 phút mỗi tuần. Chia nhỏ ra cũng được: 10 phút sáng, 10 phút trưa, 10 phút tối.
Đứng dậy sau mỗi 30–60 phút ngồi. Đi lấy nước, đi lại vài vòng, lên xuống cầu thang. Đi bộ nhẹ vài phút sau bữa ăn cũng giúp đường huyết bớt tăng vọt.
Ăn đúng bữa, bớt đồ ngọt và nước ngọt. Nửa đĩa là rau, một phần tư là đạm (cá, thịt nạc, đậu phụ, trứng), một phần tư là cơm hoặc tinh bột, ưu tiên gạo lứt, khoai. Trà sữa, nước ngọt, bánh ngọt để dành cho dịp đặc biệt.
Giảm cân từ từ nếu đang thừa cân. CDC cho biết người tiền tiểu đường giảm được 5–7% cân nặng (người 60 kg giảm 3–4 kg), kết hợp vận động 150 phút mỗi tuần, có thể giảm rõ nguy cơ tiến triển thành tiểu đường type 2.
Gỡ bớt căng thẳng mỗi ngày. Năm phút hít thở chậm, một cuộc gọi với người bạn thân, một buổi tối không mở máy tính. Bạn không cần gánh hết mọi việc một mình. Biết nhờ người khác giúp cũng là chăm sóc bản thân.
Ngủ đủ và khám sức khỏe định kỳ. Cất điện thoại trước giờ ngủ 30 phút. Mỗi năm nên đo huyết áp, xét nghiệm đường huyết, mỡ máu một lần, hoặc theo lịch bác sĩ hẹn.
Ngày 20/10 năm nay, thay vì chỉ nhận quà, hãy tặng mình một món quà: một lịch khám sức khỏe và 30 phút đi bộ mỗi ngày.
Người gầy có bị rối loạn chuyển hóa không?
Có thể. Người không béo nhưng ít vận động, mỡ dồn ở bụng, ăn nhiều đồ ngọt vẫn có thể có mỡ máu cao, đường huyết cao. Vì vậy đừng chỉ nhìn cân nặng.
Rối loạn chuyển hóa có cải thiện được không?
Thay đổi lối sống như vận động đều, ăn uống hợp lý, giảm cân nếu thừa cân thường giúp cải thiện các chỉ số. Một số người vẫn cần dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ. Không tự ý mua thuốc hay thực phẩm chức năng để "giảm mỡ máu", "hạ đường huyết" khi chưa hỏi bác sĩ, dược sĩ.
Bao lâu nên xét nghiệm đường huyết, mỡ máu một lần?
Phụ nữ từ 40 tuổi nên kiểm tra định kỳ, thường mỗi năm một lần; sớm hơn nếu thừa cân hoặc gia đình có người bị tiểu đường. Nếu đã có kết quả bất thường, hãy theo lịch hẹn của bác sĩ.
Cần tư vấn thêm, bạn nhắn Zalo 0981 435 696 để dược sĩ Nhà thuốc Lương Mến hỗ trợ.
Nhân ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10, Nhà thuốc Lương Mến chúc các bạn luôn khỏe mạnh, vui vẻ. Bạn chăm lo cho cả nhà, thì hôm nay hãy dành một chút để chăm lo cho chính mình.
Bài viết chỉ để tham khảo, không thay thế chẩn đoán và điều trị của bác sĩ.
Nguồn: Viện Tim, Phổi và Huyết học Hoa Kỳ (NHLBI), "Metabolic Syndrome"; Liên đoàn Đái tháo đường Quốc tế (IDF), định nghĩa hội chứng chuyển hóa (2006); Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Hướng dẫn về hoạt động thể lực và hành vi tĩnh tại (2020); Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), "Prediabetes – Your Chance to Prevent Type 2 Diabetes" và "How Much Sleep Do I Need?".
GLUCOSAMIN – "NGƯỜI BẢO VỆ" KHỚP XƯƠNG CỦA BẠN
Đọc tiếpXương người Việt đang “mục” dần mỗi ngày – Nguyên nhân và hệ quả ít ai ngờ tới
Đọc tiếp
Nhiều người vừa uống thuốc tây vừa dùng thuốc nam, thảo dược. 5 loại hay gặp cần...
Đọc tiếp
Thiếu máu nên ăn quả gì? Top 5 loại trái cây giàu sắt giúp bổ máu, tăng năng lượ...
Đọc tiếp
© 2026 NHÀ THUỐC LƯƠNG MẾN
Giấy phép kinh doanh số: 17A80034237 - Giấy CBDĐKKD dược: 2024/ĐKKDD-TNG - Mã số thuế: 006163000075
Địa chỉ: Cơ sở 1: Số 429, Đường Quang Trung, Phường Quyết Thắng, tỉnh Thái Nguyên - Cơ sở 2: Số 6A, tổ 33, phường Phan Đình Phùng, tỉnh Thái Nguyên - Số điện thoại 0981 435 696 - 0962 477 969 - Người quản lý nội dung: Bà Nguyễn Thị Mến Dược sỹ chuyên khoa dược lâm sàng