Vì sao không nên tự mua kháng sinh khi cảm, ho?

09/11/2026

Vì sao không nên tự mua kháng sinh khi cảm, ho?

"Bán cho cô mấy viên kháng sinh, cô bị ho từ hôm qua." Đây là câu mà dược sĩ nhà thuốc nghe rất thường xuyên vào mùa lạnh. Nhiều người nghĩ cứ ho, đau họng, sổ mũi là phải có kháng sinh mới nhanh hết.

Thật ra, tự mua kháng sinh uống trong những trường hợp này thường không giúp gì, mà còn có hại.

Cảm, cúm phần lớn do virus

Kháng sinh không diệt được virus

Kháng sinh chỉ tác động lên vi khuẩn. Cảm lạnh, cúm, phần lớn đau họng và viêm phế quản lại do virus gây ra. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) và Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) đều khuyên không dùng kháng sinh cho các bệnh này.

Uống kháng sinh khi bị virus không làm bạn hết bệnh nhanh hơn, cũng không ngăn được việc lây cho người nhà.

Tự dùng kháng sinh có hại gì?

  • Tác dụng phụ: buồn nôn, đau bụng, tiêu chảy, nổi mẩn. Một số người bị dị ứng nặng, sưng môi, khó thở.
  • Vi khuẩn quen thuốc: lần sau bị nhiễm khuẩn thật, thuốc cũ có thể không còn tác dụng. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) coi dùng sai kháng sinh là nguyên nhân chính làm tăng kháng thuốc.
  • Che mất bệnh thật: uống thuốc lung tung có thể làm triệu chứng tạm lắng, khiến việc khám và tìm đúng bệnh chậm hơn.
  • Tương tác thuốc: một số kháng sinh ảnh hưởng tới thuốc chống đông, thuốc mỡ máu, thuốc tim đang dùng.

Bác sĩ khám rồi mới quyết định có cần kháng sinh

Khi nào mới cần kháng sinh?

Chỉ bác sĩ mới quyết định được, sau khi khám. Ví dụ khi nghi viêm phổi, viêm xoang kéo dài trên 10 ngày, viêm họng có mủ kèm sốt cao, nhiễm khuẩn đường tiểu. Ở Việt Nam, kháng sinh uống là thuốc kê đơn, nhà thuốc chỉ bán khi có đơn của bác sĩ.

Khi đã được kê, bạn uống đúng liều và đúng số ngày ghi trong đơn. Muốn dừng sớm thì hỏi lại bác sĩ. Không để dành thuốc thừa, không cho người khác dùng chung.

Bị cảm, ho thì làm gì?

Nghỉ ngơi, uống đủ nước ấm, súc họng nước muối, giữ ấm. Sốt hoặc đau đầu thì có thể dùng paracetamol, người lớn không quá 3 g (6 viên 500 mg) mỗi ngày, hỏi dược sĩ nếu bạn có bệnh gan, bệnh dạ dày hoặc đang dùng nhiều thuốc.

Câu hỏi thường gặp

Uống kháng sinh 2–3 ngày thấy đỡ thì dừng được không? Không nên tự dừng. Hãy làm theo số ngày bác sĩ ghi, có thắc mắc thì hỏi lại bác sĩ.

Kháng sinh thừa lần trước có dùng lại được không? Không nên. Bệnh lần này có thể khác, thuốc có thể không phù hợp hoặc đã hỏng.

Khi nào cần đi khám?

  • Sốt cao trên 3 ngày, hoặc khó thở, đau ngực: đi khám ngay (xem thêm bài "Ho kéo dài khi giao mùa").
  • Đau họng dữ dội, khó nuốt, không há được miệng.
  • Người trên 65 tuổi, người có bệnh tim, phổi, tiểu đường bị sốt và ho.
  • Đang uống kháng sinh mà sưng môi, sưng mặt, khó thở: gọi 115 ngay. Chỉ nổi mẩn: ngừng thuốc và báo bác sĩ.

Cần tư vấn thêm, bạn nhắn Zalo 0981 435 696 để dược sĩ Nhà thuốc Lương Mến hỗ trợ.

Bài viết liên quan

Bài viết chỉ để tham khảo, không thay thế chẩn đoán và điều trị của bác sĩ.

Nguồn: Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), "Antimicrobial resistance" (fact sheet); Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), "Antibiotic Do's and Don'ts"; Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS), "Antibiotics"; Luật Dược 2016 (sửa đổi 2024): kháng sinh dùng đường uống thuộc nhóm thuốc kê đơn.

  Bài nổi bật

MẸO TĂNG SỨC ĐỀ KHÁNG CHO BÉ – MẸ NHẤT ĐỊNH PHẢI BIẾT!

MẸO TĂNG SỨC ĐỀ KHÁNG CHO BÉ – MẸ NHẤT ĐỊNH PHẢI BIẾT!

11/04/2025

Bé hay ốm vặt? Hệ miễn dịch yếu? Áp dụng ngay 5 cách đơn giản sau để giúp bé khỏ...

Đọc tiếp
NGỒI NHIỀU GÂY HẠI THẾ NÀO ĐẾN SỨC KHỎE NGƯỜI CAO TUỔI?

NGỒI NHIỀU GÂY HẠI THẾ NÀO ĐẾN SỨC KHỎE NGƯỜI CAO TUỔI?

10/01/2026

NGỒI NHIỀU GÂY HẠI THẾ NÀO ĐẾN SỨC KHỎE NGƯỜI CAO TUỔI?

Đọc tiếp
Tác Dụng Tuyệt Vời Của Tỏi Đối Với Sức Khỏe – Vì Sao Nên Dùng Tỏi Mỗi Ngày?

Tác Dụng Tuyệt Vời Của Tỏi Đối Với Sức Khỏe – Vì Sao Nên Dùng Tỏi Mỗi Ngày?

03/01/2026

Tác Dụng Tuyệt Vời Của Tỏi Đối Với Sức Khỏe – Vì Sao Nên Dùng Tỏi Mỗi Ngày?

Đọc tiếp
Các chị em phụ nữ cứ đau đáu vì suy giảm nội tiết tố

Các chị em phụ nữ cứ đau đáu vì suy giảm nội tiết tố

25/02/2025

Suy giảm nội tiết tố là một vấn đề sức khỏe ngày càng trở nên phổ biến ở phụ nữ,...

Đọc tiếp

Nhà thuốc Lương Mến

Hotline: 0981435696